Toegankelijkheid win je niet in de audit, maar in het proces

  • WCAG
  • Digitale toegankelijkheid
  • FED
  • QA
Judith van Dam - de Heus UX/UI Designer & WCAG specialist

Een toegankelijkheidsaudit laat zien in hoeverre je website aan de WCAG voldoet en levert vaak een lange lijst bevindingen op. Het team lost ze op en bij de volgende release sluipen er nieuwe in. Dat ligt niet aan inzet. Het laat zien dat toegankelijkheid te laat in het proces zit.

Onze stelling is eenvoudig. Een audit achteraf vindt problemen, kennis in het team voorkomt ze. Daarom borgen we toegankelijkheid bij 4net in het bouwen en testen zelf. Om die kennis te verdiepen, volgden onze frontend developers en QA-specialisten in oktober 2026 samen een WCAG-training van Cardan.

Van wettelijke plicht naar dagelijkse praktijk

Sinds 28 juni 2025 geldt de European Accessibility Act. Daarmee moeten ook veel bedrijven die digitale diensten aan consumenten leveren toegankelijk zijn. Wat dat precies betekent, lees je in ons blog “Ik zie, ik zie wat jij niet ziet”. De wet zegt wat je moet bereiken. Hoe je dat bij elke release blijft waarmaken, laat hij open. Daar zit het verschil tussen voldoen en vakmanschap.

Tim Rooijers van Cardan geeft een WCAG-training aan frontend developers en QA-specialisten van 4net
Onze frontend developers en QA-specialisten tijdens de WCAG-training onder leiding van Tim Rooijers van Cardan.

Waarom regel je toegankelijkheid beter niet achteraf?

Toegankelijkheid krijgt vorm in elke keuze tijdens ontwerp en bouw. Denk aan een foutmelding die meer is dan een rode rand, of een knop die een screenreader ook echt als knop herkent. Het zijn kleine details die een groot verschil maken voor wie ze nodig heeft.

Wie die details vanaf het begin meeneemt, hoeft ze later niet te repareren. Achteraf herstellen betekent opnieuw ontwerpen, bouwen en testen, vaak op tientallen pagina's tegelijk. Daarom zit toegankelijkheid bij ons in het werk zelf en niet in een losse controle aan het eind.

Hoe helpen herbruikbare componenten bij toegankelijkheid?

We bouwen interfaces vaak op uit herbruikbare componenten, zoals een knop, een invoerveld of een uitklapmenu. Die aanpak is ook een sterke hefboom voor toegankelijkheid. Zit een bouwsteen goed in elkaar, dan neemt hij zijn toegankelijkheid mee naar elke plek waar je hem binnen een project inzet. Hoe dat in de praktijk werkt, lees je in ons artikel over Atomic Design.

Hoe borgt QA toegankelijkheid?

Een goed gebouwd component kan bij doorontwikkeling alsnog stukgaan. Daarom is toegankelijkheid een vast onderdeel van onze testaanpak. Geautomatiseerde checks vangen wat een machine betrouwbaar herkent, zoals onvoldoende kleurcontrast. Maar of je een pagina logisch doorloopt met het toetsenbord, test je met de hand. Dat geldt ook voor details die je pas ziet als je er bewust op test.

"Er waren verrassend veel technische details waar ik nog niet bij had stilgestaan. Bijvoorbeeld wat er met een website gebeurt als iemand flink inzoomt of de tekstafstand aanpast. Een pagina kan er op het eerste gezicht prima uitzien, maar onder die omstandigheden ineens een stuk minder bruikbaar worden."

Steven, QA-specialist na afloop van de WCAG-training

Waarom hebben developers en testers een gedeelde taal nodig?

Kijken developers en testers verschillend naar toegankelijkheid? Dan krijg je een bekend pingpongspel. De developer vindt het component klaar, maar de tester keurt het af. Een gedeelde taal en vaste afspraken maken daar een eind aan. Dat past bij hoe we werken met de NPR 5333, de Nederlandse Praktijkrichtlijn voor het organiseren van digitale kwaliteit. Kwaliteit hangt dan niet af van één sleutelfiguur, maar is onderdeel van ieders vak.

Wat nemen onze developers en testers mee uit de WCAG-training?

Kennis in het team ontstaat niet vanzelf, daar investeer je in. Voor de WCAG-training werkten we samen met Tim Rooijers van Cardan. Het doel van de training was geen certificaat aan de muur. We wilden toegankelijkheid verankeren in de dagelijkse praktijk van beide disciplines. Dat lukte vooral via herkenbare voorbeelden. Neem een verzendknop die pas werkt als alle velden goed zijn ingevuld. Dat lijkt gebruiksvriendelijk, maar wie niet ziet wat er ontbreekt, komt simpelweg niet verder.

Het grootste effect zit in hoe mensen naar hun eigen rol kijken: “De training heeft me bewuster gemaakt van mijn eigen rol. Niet alleen controleren of iets toegankelijk is, maar ook eerder in het proces meedenken over hoe we het toegankelijk kunnen maken”, zegt Steven, QA-specialist.

Dat is precies de verschuiving van audit naar proces. Ook het waarom werd scherper:

"Mensen met een beperking worden online nog te vaak vergeten. Het voelt heel goed dat we daar met 4net bewust wél aandacht voor hebben."

Michel, frontend developer

Die betrokkenheid zie je terug in het werk. Developers en testers die het waarom begrijpen, stellen zelf de juiste vragen. Ze brengen toegankelijkheid actief ter sprake in projecten. Bij 4net krijgen ze de ruimte om daarin te blijven groeien.

Vakmanschap, geen eindcontrole

Een audit of WCAG-scan blijft waardevol als onafhankelijke toets. Maar wie alleen op de audit vertrouwt, loopt steeds achter de feiten aan. Wetgeving vraagt dat je toegankelijk bent. Vakmanschap zorgt dat je dat na elke update ook blijft. Toegankelijkheid die in componenten, tests en teamkennis zit, groeit mee met elk product dat we bouwen en doorontwikkelen.

Digitale producten die voor iedereen werken, ontstaan niet bij de laatste controle. Ze ontstaan elke dag opnieuw in de handen van het team dat ze bouwt.

Meer weten over WCAG?

Neem contact op

Bekijk daarom hier onze privacy statement en cookieverklaring.